کد خبر : ۷۲۴۶۳۷
زمان انتشار :
facebook telegram twitter google+ cloob Yahoo print

آب بندان های مازندران قربانی سدها شدند!

رئیس دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری گفت: آب بندان ها در زیر سایه سدهای ساخته شده در مازندران قربانی شدند.

آب بندان های مازندران قربانی سدها شدند!

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نیرو نیوز، اسدالله تیموری در نخستین نشست راهبردی طرح احیای مرمت و بهسازی آب بندان های شمال کشور در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، اظهار کرد: با توجه به رشد جمعیت تا سال 2050 باید سهم افزایش تولید محصولات به شدت افزایش یابد و در این میان، هر روز، با بحران های زیادی رو به رو می شویم.

وی با بیان اینکه تغییر اقلیم، کم آبی، بی آبی و پدیده های ناخواسته بر اساس دستکاری انسان در اکوسیستم، موجب به وجود آمدن مخاطرات زیادی شده است، گفت: مشکل آب و بی آبی در صدر تمام مسائلی است که شاید به بهانه ای برای جنگ های فراملی و بین المللی تبدیل شود.

*سدسازی موجب فجایع زیست محیطی می شود

رئیس دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری با اشاره به اینکه حدود 60 سال بحران آب در بسیاری از کشورها، به عنوان مسائل مورد برنامه ریزی آنها قرار دارد اما در ایران تنها 15 سال است که مورد مطالعه قرار می گیرد، اظهار کرد: براساس مطالعات انجام شده احداث سدهای بزرگ موجب بروز فجایع زیست محیطی می شود، با این حال هنوز در برخی مکان ها به ویژه در مازندران، سدسازی در حال وقوع است.

تیموری با بیان اینکه آب بندان ها از لحاظ گیاه شناسی، بیولوژیکی، جانوری و غیره به عنوان یک بانک ژن فعال محسوب می شود که از آن غافل هستیم، تصریح کرد: آب بندان می تواند از سویی دیگر به عنوان یک جاذبه گردشگری و توریسمی مطرح شود.

*لزوم تدوین افزایش بهره وری آبندان ها در نظام کشاورزی

وی با اشاره به اینکه باید راه های افزایش بهره وری آب بندان ها در نظام کشاورزی را تدوین کنیم، گفت: ظرفیت ذخیره آب در آب بندان ها در مقابل با سد سازی بسیار بیشتر و هزینه ساخت آن یک پنجاهم سدسازی است.

رئیس دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری با بیان اینکه هر نوع دستکاری در اکوسیستم به آن آسیب می زند و قطعا حضور آب بندان ها بدون آسیب نیست اما با منغعتی که خواهد داشت، بهتر از سدسازی خواهد بود، تصریح کرد: باید رفتار انسان با منفعت اکوسیستم ها تطبیق شود و آب بندان ها یکی از این اکوسیستم ها هستند.

تیموری با گلایه از اینکه آب بندان ها در زیر سایه سدهای ساخته شده در مازندران قربانی شدند و این نگاه باید تغییر کند، گفت: آب بندان در مازندران به عنوان یک الزام نیاز اساسی است و باید به عنوان اولویت در برنامه مسئولان باشد.

*خطرات تهدیدکننده آب بندان ها

وی بر لزوم شناسایی خطرات تهدیدکننده آب بندان ها، تصریح کرد: مردابی شدن یکی از خطراتی است که آب بندان ها را تهدید می کند چرا که نه تنها کیفیت آب، پوشش گیاهی و جانوری را تغییر می دهد بلکه تولید گازهای گلخانه ای و آلایندگی هوا بیشتر می شود.

رئیس دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری با اشاره به اینکه ورود فاضلاب به آب بندان، یکی دیگر از تهدیدهای این سازه دست ساز است، گفت: باید برای سیستم های جمع آوری آب در آب بندان مطالعه صورت بگیرد و از تکنولوژی در این امر استفاده شود.

تیموری، یکی دیگر از معایب مدیریت آب بندان را سهل انگاری در این زمینه و عدم توجه به پیچیده بودن آن دانست و اظهار کرد: باید برای افزایش کارآیی این اکوسیستم دست ساز، بر روی سن، اندازه، عمق، ویژگی های اقلیمی، کیفیت آب و بسیاری از شرایط دیگر، مطالعه شود.

وی افزود: آب بندان ها زیستگاه گیاهی و جانوری متعددی است و باید از این تنوع به عنوان یکی از مولفه های اکولوژیکی بهره گرفت، این امر در نهایت موجب ایجاد مشاغلی می شود که تا به امروز توجهی به آن نشده است.

رئیس دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری با تاکید بر اینکه باید قانونی برای آب بندان ها گذاشته شود تا از تغییر کاربری آن ممانعت صورت گیرد، گفت: مشخص نیست متولی اصلی مطالعه و مدیریت آب بندان در کشور با چه نهاد و گروهی است و این امر نیاز به مدیریت دارد.

تیموری با بیان اینکه باید نظام بهره برداری مدونی برای استفاده از آب بندان ها وجود داشته باشد، اظهار کرد: باید طرح جامع بهسازی و ساماندهی آب بندان ها، تدوین و به روز شود و بدانیم که تخلیه رسوب از آب بندان به تنهایی کافی نیست.

80 درصد از آب بندان های مازندران نیاز به مرمت و بهسازی دارد

مدیر آب و خاک جهادکشاورزی مازندران نیز گفت: 80 درصد از آب بندان های مازندران نیاز به مرمت و بهسازی دارد.

به گزارش ایسنا، فرزین فرهادی در نخستین نشست راهبردی طرح احیای مرمت و بهسازی آب بندان های شمال کشور در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، اظهار کرد: حدود 60 درصد آب بندان های کشور در مازندران قرار دارد.

وی با بیان اینکه مازندران حدود 6 میلیارد مترمکعب ظرفیت آبی دارد که حدود 4 میلیارد مترمکعب آن در اثر روان آب از بین می رود، تصریح کرد: آب بندان به عنوان سازه تاخیری می تواند به ذخیره این میزان آب کمک کند.

مدیر آب و خاک و امور فنی مهندسی جهاد کشاورزی مازندران با اشاره به اینکه در 9 سد مازندران 480 میلیون مترمکعب آب ذخیره می شود، خاطرنشان کرد: در 931 قطعه آب بندان موجود در مازندران، 315 میلیون مترمکعب آب ذخیره می شود که با توجه به این وسعت زیاد باید به 700 میلیون مترمکعب افزایش یابد این در حالی است که از 70 هزار چاه مجوز دار در مازندران 710 میلیون مترمکعب آب برای کشاورزی تامین می شود.

فرهادی ادامه داد: 35 درصد از میزان بارندگی مازندران در فصول زراعی است و 65 درصد دیگر در فصول غیر زراعی از طریق نزولات جوی تامین می شود که با آب بندان می توان آب را کنترل شده استفاده کرد،

وی با اشاره به اینکه در وضعیت فعلی آب بندان های مازندران، با عمق یک متر به ازای هر هکتار حدود 3 تا 4 هکتار از اراضی شالیزاری این استان را آبیاری می کند، تصریح کرد: در کنار ذخیره آب در آب بندان ها پرورش ماهیان گرم آبی و گردشگری در برنامه مطالعاتی سازمان قرار گرفته است.

مدیر آب و خاک و امور فنی مهندسی جهاد کشاورزی مازندران با بیان اینکه آب بندان یک سازه درون مزرعه ای است و تولیت این سازه دست ساز به جهاد کشاورزی واگذار شد، گفت: از سدها برای صنعت و مصرف شرب استفاده می شود اما آب بندان اختصاصی برای کشاورزی مورد استفاده قرار می گیرد.

فرهادی با اشاره به ضرورت بهسازی آب بندان ها در شمال کشور به ویژه در مازندران، اظهار کرد: پراکنش نامنظم زمانی و مکانی بارش در استان های شمالی کشور و مازندران، افزایش جمعیت و رشد تقاضای آب در بخش های دیگر، بروز خشکسالی در سال های اخیر، برداشت آب از سرشاخه های رودخانه های اصلی مانند تجن و هراز، نیاز آبی بالای برنج برای عملیات گل آب کردن و آماده سازی زمین و غیره زمینه ای شده است تا ضرورت بهسازی آب بندان ها افزایش یابد.

وی با بیان اینکه سازه آب بندان، سازه دوست دار محیط زیستی است، تصریح کرد: بخش عمده ای از 213 هزار هکتار اراضی کشاورزی، به دلیل فقدان زیرساخت مناسب و سیستم کشت سنتی، نیمی از سال به دلیل آب ماندگی و خطر سیلاب و نیمی دیگر به دلیل تنش های آبی، عمدتا تک کشتی و یا با راندمان تولید مورد استفقاده قرار گرفته و امکان بهره وری مناسب از منابع تولید و مدیریت علمی مزرعه در آنها وجود ندارد.

مدیر آب و خاک و امور فنی مهندسی جهادکشاورزی مازندران با تاکید بر توجه به ضرورت بررسی اجتماعی آب بندان ها، گفت: شناسایی اجمالی تنش ها و چالش های اجتماعی مربوط به آب و کشاورزی و گروه بندی های نواحی مختلف بر حسب نوع این تنش ها و چالش ها در صورت امکان، بررسی راهکارهای ممکن جهت استقرار تشکل بهره برداری برای هر آب بندان و تدوین نظام جامع بهره برداری بر اساس ساختار مالکیت و الگوی بهره برداری مشارکتی از دلایل ضرورت بررسی اجتماعی آب بندان ها است.

وی به مشکلات و نواقص آب بندان های سنتی نیز اشاره و اظهار کرد: نامناسب بودن سیستم آبگیری و نداشتن یک سیستم رسوب گیر، کم عمق بودن و حجم ذخیره بسیار کم با وجود دارا بودن سطح وسیع، نداشتن سیستم خروجی کارآمد و عدم تقسیم مناسب آب به علت استفاده نکردن از سازه های فنی یا احداث دریچه های مناسب، فقدان سرریز مناسب که پس از پر شدن آب بندان ها، استفاده از خاک با درصد مواد آلی زیاد برای احداث دیواره ها، عرض کم دیواره و غیره برخی از این مشکلات است.

فرهادی با بیان اینکه آب بندان ها محیط مناسب جهت رسوبگیری هستند و موجب افزایش سطح زیر کشت و حصول اطمینان کشاورزان از آب مطمئن می شود، تصریح کرد: جمع آوری رواناب های سطحی، آب های برگشتی و کنترل سیلاب، جلوگیری از حصر بی رویه چاه در منطقه و توسعه اقتصادی از دستاوردهای طرح بهسازی آب بندان ها در مازندران است.

وی با اشاره به اینکه 150 هزار حلقه چاه فاقد و واجد پروانه در مازندران وجود دارد، اظهار کرد: وجود آب بندان نیاز حفر چاه و برداشت آب از زیر زمین را کاهش می دهد و از این میزان آب بندان در مازندران 718 قطعه هنوز مورد مطالعه قرار نگرفته اند.

لزوم تشکیل "تشکل آب بران"در شمال کشور

دبیر نشست راهبردی طرح احیای مرمت و بهسازی آب بندان های شمال نیز گفت: برای ساماندهی نظام بهره برداری و مشارکت ذی نفعان نیاز است "تشکل آب بران" تشکیل شود.

به گزارش ایسنا،علی شاه نظری در نخستین نشست راهبردی طرح احیای مرمت و بهسازی آب بندان های شمال  که در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری برگزار شد، با بیان اینکه به مباحث مربوط به نظام بهره برداری و مشارکت ذی نفعان پس از اجرای طرح در آب بندان ها کمتر توجه شده است، اظهار کرد: هر زمانی که وضعیت منابع مالی دولت ها مناسب بود، طرح های عمرانی ایجاد شد و در راستای آن نقش ذی نفعان کمرنگ بوده است اما هر زمانی که مشکلات فروش نفت به وجود می آید به بخش ذی نفعان و موارد مرتبط به آن می پردازند.

وی با بیان اینکه برای ساماندهی نظام بهره برداری و مشارکت ذی نفعان نیاز است "تشکل آب بران" تشکیل شود، ادامه داد: بسترسازی برای مشارکت شهروندان در فعالیت های بهبود کیفی استفاده از منابع، واگذاری امور دولتی و کاهش تصدی گری دولت در امور آب، بهره گیری از توانمندی های مردمی و جلب مشارکت آنها در سرمایه گذاری و استحصال و مهار آب های سطحی،  ارتقای کمی و کیفی محصولات و افزایش توان اقتصادی روستاها، ساماندهی اراضی کشاورزی و جلوگیری از خرد شدن اراضی و کاهش هزینه های بهره برداری و نگهداری بخشی از اهداف ایجاد تشکل آب بران است.

دبیر نخستین نشست راهبردی طرح احیای مرمت و بهسازی آب بندان های شمال کشور با اشاره به اینکه در اهداف این تشکل ها لازم است 4 نوع مشارکت دیده شود، اظهار کرد: باید به مشارکت فکری با هدف بهره گیری از دیدگاه و تجارب آب بران در اصلاح و جانمایی طرح، مشارکت اجتماعی با هدف آزادسازی مسیر جاده و اطراف آب بندان در زمان ساخت بدون پرداخت هزینه های تملک، مشارکت نهادی به منظور بهره برداری و نگهداری از آب بندان ها و مشارکت مالی با هدف سهیم شدن بهره برداران در بخشی از هزینه های ساخت توجه شود.

شاه نظری با بیان اینکه از منظر قانون، دولت مکلف به افزایش مشارکت ذی نفعان در برنامه های توسعه ای به ویژه در مدیریت و بهره برداری شده است، خاطرنشان کرد: انتظار از تشکل های آب بران از سطح مزرعه تا استحصال آب از آب بندان است چرا که زمانی که تشکلی ایجاد شد درگیری ها و مشکلات کشاورزان کم می شود و نظمی در کار آب آب بندان ها به وجود می آید.

وی به مشکلات و موانع موجود در آب بندان های کشور به ویژه در مازندران اشاره و تصریح کرد: فقدان بین سیاست های مدیریتی و اجرایی با عرصه های کشاورزی در کشور، عدم آموزش کافی به بهره برداران پس از اجرای طرح، نبود قوانین نظام مند به منظور بهره برداری و نگهداری از طرح های مرتبط با آب بندان ها، مشخص نبودن متولی در بخش آب بندان، نبود راهکار قانونی نحوه مشارکت تامین سهم آورده ذی نفعان و نبود پایگاه مطمئن و امکانات اولیه از قبیل محل استقرار و غیره در تشکل ها بخشی از این مشکلات است.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری افزود: قانون هایی که برای ایجاد تشکیلات وابسته به دولت برای مدیریت کشاورزی به تصویب رسیده است اغلب در عمل موفق نبوده و انگیزه بین مشارکت کنندگان برای ادامه کار کمرنگ می شود.

وی به راهکار های افزایش مشارکت مردمی در طرح های مربوط به آب بندان ها اشاره و اظهار کرد: تشکیل شرکت تعاونی یا تشکلی که مسئولان آن را از افراد موثر منطقه و حتما انتخاب شده از مردم متنفع طرح باشند، هدف گذاری طرح ها و پلان آینده از طرح پس از اجرا و سودی که در آینده بهره برداران از آن متنفع خواهند شد، توانمندسازی و آموزش به بهره برداران بخشی از این راهکارها هستند.

شاه نظری افزود: همکاری با بهره برداران و درک شرایط اقتصادی حاکم بر قشر کشاورز و ارائه راهکارهای متفاوت جهت تامین سهم خودیاری افراد از جمله مشارکت یدی بهره برداران بر اساس ظرفیت موجود در افراد، ایجاد حس رقابت بین بهره برداران مناطق مختلف در اجرای پروژه و تفهیم کشاورزان در صورت جذب نشدن به هنگام اعتبار که منتج به اجرا نشدن پروژه در منطقه می شود و مطالعه شرایط اجتماعی حاکم بر منطقه و کسب اطلاعات کامل در خصوص تعصبات خاص حاکم بر مردم بخشی دیگر از راهکارهای مورد نیاز در مشارکت های مردمی در طرح های مربوط به آب بندان ها هستند.

 

کلید واژه :

آب بندان

،

مازندران

،

مرداب

،

انتقال آب

،

خزر

،

اخبار مرتبط
ثبت نظرات
captcha
آخرین اخبار

محققان دانشگاه امیرکبیر ربات هایی برای پاکسازی مقره های برق ساختند

برخورد کشورهای دنیا با استخراج کنندگان رمزارز چگونه است؟

آخرین وضعیت بهره‌برداری از سدهای ملی در دولت دوازدهم

رفع تنش آبی در 32 شهر خراسان رضوی با مدیریت مصرف

طرح آبرسانی به شهر آمل افتتاح شد

افتتاح و گلنگ‌زنی 76 هزار میلیارد تومان پروژه آب و برق تا پایان امسال/ ثبت 3 رکورد جدید در صنعت برق ایران

وزیر نیرو وارد استان البرز شد

گردش مالی سالانه صنعت برق ۲۳ هزار میلیارد تومان است

ثبت 3 رکورد جدید در صنعت برق ایران/ افتتاح ۲۲۷ پروژه صنعت آب و برق با ۳۳ هزار میلیارد تومان اعتبار تا پایان امسال

افزایش 64 درصدی بارش‌ها در گلستان/ ذخیره آبخوان‌های عمیق استان همچنان کاهشی است

فاز دوم نیروگاه تولیدپراکنده 8 مگاواتی میبد یزد به بهره‌برداری رسید

افتتاح ۵۵ پروژه برق‌رسانی استان سمنان در هفته دولت

34 پروژه آبرسانی در 40 روستای خراسان رضوی به بهره‌برداری می‌رسد

آغاز احداث تاسیسات فاضلاب روستاهای شهرستان فلاورجان اصفهان

ترمیم خط انتقال آب 11 روستای اهواز

اطلاعات 60 درصد مشترکان استان تهران ثبت شد

۱۶ مگاوات از نیروگاه مقیاس کوچک انزلی به بهره برداری رسید

داستان بی پایان بیت‌کوین و استخراج ارز مجازی در ایران؛ تعرفه مشکل‌ساز شد!

فقط ۲۵ درصد برق تولیدی به دست مردم می‌رسد

ظرفیت نصب شده نیروگاه‌های کشور به مرز ۸۵ هزار مگاوات رسید

تنش بین روستاهای تنگستان بر سر آب/ احداث بی رویه «خانه باغ ها» مشکل اصلی بحران آب دلوار

شبکه آب سه منطقه آبادان قطع شد

بهره برداری ۸۶ پروژه توزیع برق در هفته دولت/قبوض کاغذی برق حذف می شود

۶۲ پروژه تامین برق در استان تهران به بهره برداری می رسد

ادامه تشنگی مردم چابهار/ آب در پشت سدها تبخیر می شود

آب نیتراته خدابنده ای ها را مجبور به مهاجرت کرد

تجهیزات فرسوده و قدیمی نیروگاهی مانع تولید و صادرات بیشتر برق

طرح منطقه ویژه انرژی های نو در سربیشه پیگیری می شود

تعویض 27 کیلومتر شبکه فرسوده توزیع آب در روستاهای کاشمر

یادداشت تفاهم ایران و افغانستان امکان تبادل برق را فراهم می‌کند

ایران و افغانستان تفاهم‌نامه همکاری برقی امضا کردند/ مدیرعامل توانیر: قرارداد صادرات برق به افغانستان تمدید شد

اجرای 39 پروژه تامین برق در شهرستان خرمدره زنجان

خطر فرونشست در دشت‌های تهران

حاکمیت بخش انرژی، نیازمند بازتعریف سیاست گذاری ها

استخراج بیت کوین