کد خبر : ۷۲۵۰۰۵
زمان انتشار :
facebook telegram twitter google+ cloob Yahoo print

/ یادداشت /

نگاهی به کیفیت آب پس از سیل

همزمان با جاری شدن سیل، یکی از مواردی که دغدغه ذهنی متولیان مدیریت بحران می شود، کیفیت آب است. البته در بحث کیفیت آب، معمولاً به موضوع آب آشامیدنی مناطق سیلزده پرداخته می شود اما آنچه در این نوشتار به آن می پردازیم، کیفیت کل آبی است که در مناطق سیلزده جاری می شود و یا از منطقه خارج شده و یا در آن باقی می ماند.

نگاهی به کیفیت آب پس از سیل

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نیرو نیوز،  تقسیم بندی اختصاصات کیفیت آب عبارتند از: اختصاصات ظاهری (بو، طعم، کدورت و رنگ)، اختصاصات فیزیکی (اسیدیته، قابلیت هدایت الکتریکی، خاصیت خورندگی و مواد معلق) و اختصاصات شیمیایی (سختی، مواد معدنی، مواد آلی، عناصر کمیاب و مواد رادیواکتیو)

به طور کلی کیفیت آب ناشی از سیل در ۳ بازه زمانی قابل بررسی است. "ابتدای وقوع سیل"، "مدت زمان وقوع سیل" و "پس از فروکش کردن سیل و یا طولانی شدن زمان سیل یا آبگرفتگی" و در هر کدام از این مراحل با موارد خاصی مواجه هستیم.

در کیفیت آب ناشی از سیل، مؤلفه های متعددی نقش دارند. به عنوان نمونه، در سیل ناشی از ذوب برف، آب، گل آلود، سبک و دارای تعداد زیادی باکتری است و در سیل دوره خشکسالی، آب غنی از مواد معدنی است.

به عنوان مثال دیگر، جنس و کاربری اراضی، کیفیت آب سیل را تغییر می دهند. خاک های رسی ایجاد گل و لای می کنند. خاک های آلی یا مرداب ها ایجاد رنگ می کنند. اراضی زراعی، گل ولای، کودهای شیمیایی، علف کش ها و حشره کش ها را وارد آب می کنند و مواد معدنی از سازندهای زمین شناسی به آب وارد می شوند. زمین های جنگلی و مردابی مواد آلی تولید می کنند و اراضی زراعی شیبدار و سایر خاک های بدون پوشش رسوب ایجاد می کنند.

فصل جاری شدن سیل نیز در کیفیت آب ناشی از سیل تأثیر دارد. به عنوان مثال، سیل های پاییزه گیاهان مرده را حمل می کند (رنگ، مزه، عصاره های آلی، میکروب ها). در فصل خشک نسبت نمک های محلول در آب افزایش می یابد. زواید صنایع فصلی مثل رب یا کنسرو سازی و ارگانیسم های آبزی فصلی کیفیت آب ناشی از سیل را تحت تأثیر قرار می دهند.

حتی در سیل های کوتاه مدت، تغییرات دوره ای شب و روز نیز در کیفیت آب ناشی از سیل تأثیرگذار است زیرا تولید اکسیژن توسط پلانکتون ها در طول شب و روز متفاوت است. جریان فاضلاب در ساعات مختلف تفاوت دارد و زوائد صنعتی در شیفت های تولید و شستشو و استراحت نیز متغیر است.

تلفات حیوانات اعم از وحشی و اهلی و فساد لاشه های آنان نیز در صورت عدم کشف و دفع بهداشتی در کیفیت آب تأثیر گذار است. سیل به مزارع پرورش ماهی گرمابی و سردابی نیز خسارت وارد می کند و بخش از ماهی ها را با خود منتقل می نمایند.

پارک ملی گلستان در شرق استان که بخش زیادی از بارش ها را در آن شاهد هستیم تعداد ۳۰۲ گونه پستاندار، ۱۴۹ گونه پرنده، ۲۴ گونه خزنده، ۹ گونه دوزیست، ۱۸ گونه خفاش و … را در حدود ۹۰۰ کیلومتر مربع گستره خود جای داده است که لاشه برخی از آنها به همراه سیل به مناطق پایین دست حمل می شود.

در سیل انتهای سال ۱۳۹۷ و ابتدای سال ۱۳۹۸ در استان، اراضی پهناوری به مدت بیش از یک ماه در آب غرق شد و گونه های زیادی از خزندگان مانند مارها و جوندگان مانند موش و خرگوش و سایر جانوران به دام افتاده و غرق شدند و فساد لاشه های آنها باعث آلودی آب گردیده است.

در همین سیل، ۲ میلیون تخم مرغ، ۸۸۶ هزار قطعه مرغ، ۳۷۰۰ رأس دام سبک و ۱۲۶ رأس دام سنگین و شتر تلف شد و البته لاشه تمامی این حیوانات با نظارت دامپزشکی در نقاط مناسب معدوم شد و محل نگهداری دام ها ضدعفونی گردید که در صورت عدم انجام این کار، فساد لاشه ها مشکلات غیر قابل جبرانی به بار می آورد.

یکی از عوامل تغییر کیفیت آب در مناطق سیل زده، بالا آمدن فاضلاب ها است. به دلیل تخریب زیرساخت های آب سالم و آلودگی منابع آب زیرزمینی، احتمال انتقال و شیوع بیماری های عفونی و دهانی افزایش می یابد. تماس مدفوع انسان و حیوانات با آب باعث آلوده شدن آب می شود و ممکن است بیماری های سختی را ایجاد کنند.

کیفیت آبی که در سیل وجود دارد بسیار متفاوت از انواع آب هایی است که همه ما به طور روزمره با آن سر و کار داریم. بیماری هایی مانند حصبه ، وبا و هپاتیت A که منشأ آبی دارند از بیماری های پس از سیل محسوب می شوند. همچنین بعد از وقوع سیل، احتمال بروز بیماری های انگلی و باکتریایی همچون مالاریا، تب دنگی، تب زرد و تب نیل غربی نیز وجود دارد.

سیلاب حاوی مقادیر زیادی باکتری ، ویروس، فاضلاب و … است که اگر با دهان، چشم ها و پوست انسان تماس یابد، موجب بروز عفونت می شود و تماس آن با پوست زخمی یا بریده، موجب عفونت های پوستی می گردد.

نتیجه بلعیدن ناخودآگاه آب ناشی از سیل، خوردن باکتری، ویروس یا انگلی است که می تواند سبب بروز بیماری گوارشی شود و در حالت خوشبینانه باعث اسهال و استفراغ شوند. کریپتوسپوریدیوم، جیاردیا، ای کولی و سالمونلا از جمله میکروب هایی هستند که معمولاً در آب سیل وجود دارد و دستگاه گوارش را هدف قرار می دهند. بیماری گوارشی لپتوسپیروز که از طریق ادرار موش پخش می شود، می تواند کشنده باشد.

بیماری لژیونر که نوعی عفونت تنفسی است و سبب سرفه، تنگی نفس، تب و لرز و در صورت بی توجهی، حتی موجب مرگ می شود، از طریق نوشیدن یا حتی تنفس آب آلوده، منتقل می گردد و افرادی در پاکسازی سیل حضور دارند و کشاورزانی که نسبت به شخم و کشت و کار پس از فروکش کردن سیل اقدام می کنند، در صورت عدم تمهیدات لازم، ممکن است در معرض ابتلاء به آن قرار گیرند.

آب های ساکن باقیمانده بعد از سیل، پشه ها را جذب می کند و مکانی برای رشد و تکثیر آنها و موجب بیماری هایی همچون مالاریا می شود. با گرم شدن هوا شیوع بیماری هایی مانند سالک که از طریق هجوم و تکثیر حشرات منتقل می شود، مورد انتظار است.

در زمان وقوع سیل لازم است از تماس دهان، بینی و چشم ها با آب جلوگیری شود. تخلیه مناطق سیل زده و مناطقی که در معرض سیل قرار دارند به منظور جلوگیری از بسیاری تبعات خطرناک که یکی از آنها بروز احتمالی بیماری هاست، تا رفع خطر ضروری به نظر می رسد.

وقوع سیل، نگرانی ها نسبت به وضعیت سلامت مردم در مناطق سیلزده و مناطق مجاور را موجب شده و خطر شیوع برخی از بیماری ها پس از سیل چند برابر می شود و در این بین، رعایت نکات بهداشتی از سوی مردم ضروری است. به طور مثال برای شرب از آب بسته بندی استفاده کنند و برای سایر مصارف آب را جوشانده و بعد مصرف کنند. یا اگر زخم یا بریدگی و خراشی روی بدنشان ایجاد شده یا احساس تب و لرز داشته یا دیگر نشانه های عفونت را دیدند از پزشکان مستقر در مناطق سیلزده کمک بگیرند. امدادرسانی ها و اقدامات پیشگیرانه از سوی سازمان های مسئول نیز لازم است.

در سیل، فاضلاب خانگی و صنعتی مناطق بالادست به همراه سیل به مناطق پایین دست می آید و هرچند رواناب های آلوده بتدریج تخلیه می شود، اما گل و لای و رسوبات آنکه دارای آلودگی است به جای مانده و موجب مشکل می شود. نظافت جوی های آب، نظافت پیرامون استقرار چادرها، تخلیه نخاله های ساختمانی و گل و لای، آهک پاشی، سم پاشی، آموزش چگونگی مقابله با حشرات و اصول اولیه بهداشتی به مردم و توزیع اقلام مورد نیاز برای مبارزه با هجوم حشرات، از موارد لازم جهت کاهش احتمال بروز بیماری های ناشی از سیل است.

خوشبختانه در سیل اخیر استان گلستان گزارشی از بیماری های عفونی و مسری روده ای در مناطق سیلزده در استان گزارش نشد. با این حال لازم است که مردم همواره نکات ایمنی را رعایت کنند و توصیه ها را به شدت جدی بگیرند و با رعایت نکات بهداشتی خطر ابتلاء به بیماری های ناشی از سیل را به حداقل برسانند.

سید محسن حسینی (برساووش)، کارشناس مسائل آب

 

کلید واژه :

کیفیت آب

،

سیل

،

آبگرفتگی

،

اراضی کشاورزی

،

جنس خاک

،

عصاره های آلی

،

میکروب ها

ثبت نظرات
captcha
آخرین اخبار

دغدغه هایی که برای مالچ پاشی باید مورد توجه باشد

گرمترین روز سال را سپری می کنیم/ افزايش 1000مگاواتي مصرف برق در روز جاري

تقویت زیرساخت ها نقش موثری در تامین آب پایدار شهرهای استان دارد

جازموریان تنها یک قدم تا خشک شدن فاصله دارد

چهار هزار مگاوات برق در کشور کمبود داریم / برق کشاورزان گچساران 4 ساعت در روز قطع می شود

افتتاح ۵۹ پروژه آب و خاک در مازندران

علت بیابان زایی در استان یزد چیست؟

تصمیمی برای تغییر ساعات اداری در آذربایجان شرقی گرفته نشده است

چهارمحال و بختیاری برنامه ای برای خاموشی در فصل تابستان ندارد

آب شرب اصفهان باید بدون آنتی بیوتیک باشد

طرح بیابان زدایی شمال غرب استان البرز با جدیت اجرا شود

مقتدی صدر: ناتوانی دولت در اصلاح و بهبود وضعیت برق / برق مسؤولان را قطع کنید تا رنج مردم را بفهمند

تغییر ساعت کاری ادارات ۲۲ استان

سیستان و بلوچستان؛ استان قَنات خیز

احداث ۴۲۰۰ متر شبکه فشار متوسط برق در منطقه گردشگری «کهمان»

برخورداری 39 روستای کرمانشاه تا پایان سال جاری از نعمت آب آشامیدنی سالم

کمبود آب شرب در اصفهان

قدیمی ترین فناوری برای استحصال آب؛ رو به زوال

بیابان زایی عامل فروپاشی سرزمین

مبنای محاسبه قبض‌های برق تغییر کرد

در یک قدمی ابلاغ قرارداد موقت تجارت آزاد بین ایران و اتحادیه اوراسیا هستیم

برنامه قطعی احتمالی برق اعلام شد

طرح های بیابان زدایی در خوزستان غیر علمی و زیان بار است

خسارت ۶۵ میلیاردی سیل به شبکه‎های برق پلدختر

افزایش ۲۰ درصدی مصرف برق در کرمانشاه !

مسائل زیست محیطی در پروژه آب شیرین کن بندرعباس جدی گرفته شود

مشکل آب بوشهر با تکمیل پروژه سد ارغون برای 15سال برطرف می شود

با بارندگی های اخیر مشکل آبی استان حل نشده

چالش زیست محیطی انتقال آب خزر به سمنان با فناوری به صفر می رسد

نظر پدر علم کویرشناسی درباره انتقال آب به سمنان

آب تخصیصی به شرب قم کمتر از مصرف شهر است

از تبلیغات زودهنگام یک نماینده برای انتخابات تا وعده آبی و برقی برای بهبهانی ها !

بررسی یک وعده اردکانیان به اپراتورها

تغییر ساعت کاری ادارات و دستگاه های دولتی قطعی شد

پاسخ جهاد کشاورزی اصفهان در خصوص ورود پساب آلوده شیلات به زاینده رود