کد خبر : ۷۲۵۰۷۱
زمان انتشار :
facebook telegram twitter google+ cloob Yahoo print

قدیمی ترین فناوری برای استحصال آب؛ رو به زوال

کاریز که از صدها سال پیش سرآغاز یک دگرگونی در فنون دستیابی به آب است که از نیم قرن پیش قربانی عدم مدیریت منطقی در زمینه مصرف آب و استفاده بی رویه از سفره های آب زیرزمینی شده است.

قدیمی ترین فناوری برای استحصال آب؛ رو به زوال

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نیرو نیوز، کاریز تنها یک فناوری دستیابی به منابع آب نیست بلکه حیات فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی کشور به ویژه مناطق کویری از سه هزار سال پیش تا کنون وابسته به آن بوده است.

کاریز که سرآغاز یک دگرگونی در فنون کهن دستیابی به آب است چنان حیات یزد را به خود وابسته می کند که پس از گذشت مدت زمانی تأثیر چشمگیری بر فرهنگ و تمدن یزد و سرنوشت کشاورزی و آبیاری آن داشته است.

در شرایطی که نگهداری از این هنر گذشتگان بسیار حائز اهمیت است، پیشرفت تکنولوژی و رواج حفر چاه های عمیق، نیمه عمیق و استفاده از موتور پمپ برای انتقال آب به سطح زمین که نتیجه آن افت سطح آب های زیرزمینی است، قنات های دشتی یزد را رو به افول نهاده است.

بهره برداری از آب های زیرزمینی یزد از ابتدا به وسیله چشمه و سپس قنات رایج بوده است تا جایی که ایجاد رشته های وسیعی از قنوات در دشت های استان، آب مورد استفاده برای کشاورزی، شرب و بهداشت را تأمین می کرده است.

با توجه به این که بهره برداری با این سیستم مناسب ترین روش برای حفظ آب سفره های زیرزمینی بوده است، حفر چاه های عمیق و نیمه عمیق و در پی آن برداشت بیشتر از تغذیه آبخوان ها این تعادل را مختل کرده است.

کارشناس پژوهشی مرکز بین المللی قنات و سازه های تاریخی آبی نیز معتقد است قنات های یزد که از قدیمی ترین فناوری ها برای استحصال آب به شمار می رود در اثر برداشت بی رویه و وضعیت بارندگی ها در یزد رو به زوال است.

وی با بیان این که مهمترین عامل خشکیدن قنات ها در دهه های گذشته همین بهره برداری بی رویه و تغییرات اقلیمی است، اظهار می کند: نمی توان از عوامل مؤثر دیگر که عدم توجه به اجرای لایروبی، اجرای طرح های عمرانی و آلوده شدن آب قنات ها است چشم پوشی کرد.

مجید لباف خانیکی می گوید: عدم لایروبی و بازسازی قنات ها و حفر چاه های عمیق هم در حریم آنها به نوبه خود زمینه کاهش آبدهی قنات ها را فراهم می کند.

وی در ادامه با اشاره به این که در حال حاضر آمار دقیقی از قنات های خشک شده استان در دست نیست، بیان می کند: اکنون در حدود ۲۷۰۰ رشته قنات فعال در استان وجود دارد که می توان گفت قبل از دهه ۱۳۲۰ شمسی حداقل دوبرابر بیشتر از قنات های فعال امروز، قنات در یزد وجود داشته است.

خانیکی با بیان این که اکنون ۱۱ درصد از آب های زیرزمینی یزد از این قنات ها استحصال می شود، خاطرنشان می کند: از گذشته تا کنون آمار استحصال آب از قنات ها روندی کاهشی داشته بنابراین ضروری است همه افراد برای حفظ این میزان تلاشی جدی داشته باشند.

وی حفظ قنات های موجود را مستلزم استفاده پایدار از منابع آب زیرزمینی می داند و تاکید می کند: باید برای جلوگیری از استخراج بی رویه آب اقدامات لازم انجام شود.

این مسئول بیان می کند: اجرای طرح تعادل بخشی آب های زیرزمینی می تواند در حفظ قنات ها و نگهداری از آن بسیار مؤثر باشد.

«علی اصغر سمسار یزدی» مشاور ارشد مرکز بین المللی قنات هم با بیان این که قنوات قربانی حفر چاه های متعدد و بی توجهی ما شده اند، اظهار می کند: قنوات از نیم قرن پیش قربانی عدم مدیریت منطقی در زمینه مصرف آب و استفاده بی رویه از سفره های آب زیرزمینی شده اند به طوری که تمدن پایدار و سازگار ناشی از آن موصوف به تمدن کاریزی، دگرگون شده است.

وی با بیان این که قنوات هنوز هم می توانند ادامه حیات دهند، می گوید: هر چند قنوات کوهستانی به ویژه در خشکسالی ها وضعیت خوبی ندارند اما اخیراً مردم نسبت به آنان علاقه بیشتری نشان می دهند؛ موضوعی که برگشت به ثمرات تمدن کاریزی را در برخواهد داشت.

مشاور ارشد مرکز بین المللی قنات و سازه های تاریخی آبی با بیان این که آب استحصالی از قنات جوابگوی نیازهای کنونی جامعه نیست، تصریح می کند: رشد فعلی جمعیت و نیاز بیشتر به منابع آبی منجر شده تا قنوات به تنهایی جوابگوی نیاز آبی فعلی نباشند، به همین منظور تمهیداتی برای عرضه منابع آب جدید لازم است که نمی توان بدون اتکا به آنان شرایط را مدیریت کرد.

این مسئول در پایان حفظ و احیای قنوات موجود را امری ضروری می داند و تصریح می کند: باید به جای ایجاد قنات جدید، همه توانمان را جمع کرده تا قنات های موجود را حفظ کنیم.


ایسنا

کلید واژه :

کاریز

،

آب

،

احیای قنوات

،

آب های زیرزمینی

ثبت نظرات
captcha
آخرین اخبار

سه نکته استخراج «بیت کوین»

معامله 70 هزار کیلووات ساعت برق در بورس انرژی

آبرسانی سیار به ۴۴۷ روستای خراسان جنوبی

وزیر نیرو باید پاسخگو باشد !

گلایه معاون استاندار از متولیان آب به دلیل کمبود اعتبارات روستایی

تازه ترین اظهار نظر استاندار سمنان درباره هزینه انتقال آب از دریای خزر

مشهد همچنان در منطقه قرمز مصرف برق

شروط وزارت نیرو برای فعالان ارزهای مجازی / تعیین وظایف صنعت برق در قانون

آینده آبی کشور نامعلوم است

مدیرعامل آبفای اصفهان: میزان هدررفت آب در اصفهان 15 درصد کاهش داشته است

۲۰ درصد آب شرب اردبیل هدر می رود / ادغام دو شرکت آب فاضلاب شهری و روستاییا منطقی است

سد چندیر در خراسان شمالی به بهره برداری رسید

بیش از ۱۰۰۰۰ روستا به شبکه آب شرب متصل شدند

نقش موثر بانک ها در مدیریت مصرف برق

اقدامات صنعت آب و برق به مردم گزارش شود

آیا پروژه انتقال آب بن-بروجن تا پایان سال 99 تمام می شود؟

زیرساخت های برق خوزستان فرسوده و ضعیف است

عذرخواهی استاندار به دلیل مشکلات آب اصفهان

انتقاد تند نماینده مجلس از قطعی از آب شرب بسیاری از روستاها در فصل تابستان

«انشعابات غیرمجاز آب» پدیده جدید در برخی شهرهای گلستان

دو سوم کشور قابلیت نصب سلول های خورشیدی را دارد

برق سازمان های پرمصرف پایتخت قطع می شود

کاهش خاموشی با همراهی مردم میسر است/ضعف فرهنگسازی در مصرف برق

انتقاد یک نماینده مجلس از افزایش بهای برق بخش خانگی

نابسامانی و بلاتکلیفی در خصوص بیت کوین ، داد رئیس سازمان فناوری اطلاعات را هم درآورد

بی‌توجهی ادارات به اخطارها مساوی با قطع برق

صرفه اقتصادی نیروگاه های خورشیدی کاهش یافته است !

چرا در ایران بیت کوین را با دست پس می زنند و با پا پیش می کشند؟ / ماجرای پرچالش استخراج ارز مجازی

صدور ۱۴ مجوز احداث نیروگاه خورشیدی درقم

آغاز احداث مخزن ذخیره آب در ۱۳ شهر خراسان شمالی

افت فشار آب شرب در نکا کاهش می یابد/مشکل ساحل حل خواهد شد

راهکارهای دولت برای مقابله با خاموشی چیست؟

تکذیب نوبت بندی آب در شیراز، جدول جیره بندی اصالت ندارد 

سیاست ها در رابطه با استخراج ارز دیجیتالی متناقض است

باید سهم شهرداری کرمان را از پساب فاضلاب بگیریم