کد خبر : ۷۲۵۰۷۱
زمان انتشار :
facebook telegram twitter google+ cloob Yahoo print

قدیمی ترین فناوری برای استحصال آب؛ رو به زوال

کاریز که از صدها سال پیش سرآغاز یک دگرگونی در فنون دستیابی به آب است که از نیم قرن پیش قربانی عدم مدیریت منطقی در زمینه مصرف آب و استفاده بی رویه از سفره های آب زیرزمینی شده است.

قدیمی ترین فناوری برای استحصال آب؛ رو به زوال

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نیرو نیوز، کاریز تنها یک فناوری دستیابی به منابع آب نیست بلکه حیات فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی کشور به ویژه مناطق کویری از سه هزار سال پیش تا کنون وابسته به آن بوده است.

کاریز که سرآغاز یک دگرگونی در فنون کهن دستیابی به آب است چنان حیات یزد را به خود وابسته می کند که پس از گذشت مدت زمانی تأثیر چشمگیری بر فرهنگ و تمدن یزد و سرنوشت کشاورزی و آبیاری آن داشته است.

در شرایطی که نگهداری از این هنر گذشتگان بسیار حائز اهمیت است، پیشرفت تکنولوژی و رواج حفر چاه های عمیق، نیمه عمیق و استفاده از موتور پمپ برای انتقال آب به سطح زمین که نتیجه آن افت سطح آب های زیرزمینی است، قنات های دشتی یزد را رو به افول نهاده است.

بهره برداری از آب های زیرزمینی یزد از ابتدا به وسیله چشمه و سپس قنات رایج بوده است تا جایی که ایجاد رشته های وسیعی از قنوات در دشت های استان، آب مورد استفاده برای کشاورزی، شرب و بهداشت را تأمین می کرده است.

با توجه به این که بهره برداری با این سیستم مناسب ترین روش برای حفظ آب سفره های زیرزمینی بوده است، حفر چاه های عمیق و نیمه عمیق و در پی آن برداشت بیشتر از تغذیه آبخوان ها این تعادل را مختل کرده است.

کارشناس پژوهشی مرکز بین المللی قنات و سازه های تاریخی آبی نیز معتقد است قنات های یزد که از قدیمی ترین فناوری ها برای استحصال آب به شمار می رود در اثر برداشت بی رویه و وضعیت بارندگی ها در یزد رو به زوال است.

وی با بیان این که مهمترین عامل خشکیدن قنات ها در دهه های گذشته همین بهره برداری بی رویه و تغییرات اقلیمی است، اظهار می کند: نمی توان از عوامل مؤثر دیگر که عدم توجه به اجرای لایروبی، اجرای طرح های عمرانی و آلوده شدن آب قنات ها است چشم پوشی کرد.

مجید لباف خانیکی می گوید: عدم لایروبی و بازسازی قنات ها و حفر چاه های عمیق هم در حریم آنها به نوبه خود زمینه کاهش آبدهی قنات ها را فراهم می کند.

وی در ادامه با اشاره به این که در حال حاضر آمار دقیقی از قنات های خشک شده استان در دست نیست، بیان می کند: اکنون در حدود ۲۷۰۰ رشته قنات فعال در استان وجود دارد که می توان گفت قبل از دهه ۱۳۲۰ شمسی حداقل دوبرابر بیشتر از قنات های فعال امروز، قنات در یزد وجود داشته است.

خانیکی با بیان این که اکنون ۱۱ درصد از آب های زیرزمینی یزد از این قنات ها استحصال می شود، خاطرنشان می کند: از گذشته تا کنون آمار استحصال آب از قنات ها روندی کاهشی داشته بنابراین ضروری است همه افراد برای حفظ این میزان تلاشی جدی داشته باشند.

وی حفظ قنات های موجود را مستلزم استفاده پایدار از منابع آب زیرزمینی می داند و تاکید می کند: باید برای جلوگیری از استخراج بی رویه آب اقدامات لازم انجام شود.

این مسئول بیان می کند: اجرای طرح تعادل بخشی آب های زیرزمینی می تواند در حفظ قنات ها و نگهداری از آن بسیار مؤثر باشد.

«علی اصغر سمسار یزدی» مشاور ارشد مرکز بین المللی قنات هم با بیان این که قنوات قربانی حفر چاه های متعدد و بی توجهی ما شده اند، اظهار می کند: قنوات از نیم قرن پیش قربانی عدم مدیریت منطقی در زمینه مصرف آب و استفاده بی رویه از سفره های آب زیرزمینی شده اند به طوری که تمدن پایدار و سازگار ناشی از آن موصوف به تمدن کاریزی، دگرگون شده است.

وی با بیان این که قنوات هنوز هم می توانند ادامه حیات دهند، می گوید: هر چند قنوات کوهستانی به ویژه در خشکسالی ها وضعیت خوبی ندارند اما اخیراً مردم نسبت به آنان علاقه بیشتری نشان می دهند؛ موضوعی که برگشت به ثمرات تمدن کاریزی را در برخواهد داشت.

مشاور ارشد مرکز بین المللی قنات و سازه های تاریخی آبی با بیان این که آب استحصالی از قنات جوابگوی نیازهای کنونی جامعه نیست، تصریح می کند: رشد فعلی جمعیت و نیاز بیشتر به منابع آبی منجر شده تا قنوات به تنهایی جوابگوی نیاز آبی فعلی نباشند، به همین منظور تمهیداتی برای عرضه منابع آب جدید لازم است که نمی توان بدون اتکا به آنان شرایط را مدیریت کرد.

این مسئول در پایان حفظ و احیای قنوات موجود را امری ضروری می داند و تصریح می کند: باید به جای ایجاد قنات جدید، همه توانمان را جمع کرده تا قنات های موجود را حفظ کنیم.


ایسنا

کلید واژه :

کاریز

،

آب

،

احیای قنوات

،

آب های زیرزمینی

ثبت نظرات
captcha
آخرین اخبار

تالاب گاو خونی زنده است

ثبت قدیمی ترین قنات زنجان در فهرست آثار ملی

هماهنگی سیستم سوخت رسانی نیروگاه شهید رجایی

تشویق کم مصرف ها

توزیع عادلانه آبحوضه آبریز زاینده رود

عرضه برق در بورس انرژی

بررسی راه های نرفته برای تامین آب

انسجام خدمات‌رسانی صنعت آب و برق در اربعین امسال

تولید نانو ژنراتورهای انعطاف‌پذیر

تلاش برای توسعه هر چه بیشتر انرژی پاک در کشور

تولید انرژی خورشیدی در مجاورت دریاچه نمک قم

سال آبی جدید

جشنواره نیرو و رسانه

پایداری شبکه آب و برق استان هرمزگان بعد از زلزله

ظرفیت سدهای خوزستان در وضعیت مناسبی قرار دارند

برق رسانی به روستاها

قدردانی از وزیر نیرو و مجموعه مدیران شرکت توانیر

عملکرد موفق نيروگاه شهيد سليمي‌ ‌نكا

توزیع ۱۰۰ هزار بسته نوشته افزار از سوی وزارت نیرو در مناطق محروم

سرمایه گذاری 5 میلیارد تومانی

بررسی نقش انسان در وقوع سیل

آب پنهان !

صرفه جویی 40 میلیاردی با حذف قبوض کاغذی

ارتباطی بین حذف قبوض کاغذی با افزایش قیمت وجود ندارد

برق بی زمین است

آب،سر از پتروشیمی هگمتانه در آورد

بعد از سیل در لرستان چه اتفاقی افتاد؟

سال آبی پر آب برای سدهای لرستان

تاکید وزیر نیرو بر تشکیل کارگروه دائمی میان وزارت نیرو و شهرداری تهران

نصب سیم محافظ بر روی خط امیدیه

تعويض سيت كنترل ولو كنارگذر فشار ضعيف نيروگاه شهيدسليمي نكا

اتصال واحد شماره 3 نیروگاه حرارتی شازند به شبکه سراسری

در تمامی استان‌های کشور نیروگاه‌های تجدیدپذیر راه‌اندازی شده است

رونمایی از اپلیکیشن مانیتورینگ ایستگاه‌های آب و هواشناسی استان هرمزگان

درگذشت دکتر احمدیان و پیام تسلیت وزیر نیرو