کد خبر : ۷۲۵۰۸۷
زمان انتشار :
facebook telegram twitter google+ cloob Yahoo print

یک متخصص تخریب اراضی و بیابانزدایی تشریح کرد:

دغدغه هایی که برای مالچ پاشی باید مورد توجه باشد

با توجه به افزایش نگرانی ها در خصوص مخاطرات زیست محیطی مالچ های نفتی، گرایش به سمت استفاده از مالچ های زیست سازگار و بیولوژیک در حال شکل گیری است.

دغدغه هایی که برای مالچ پاشی باید مورد توجه باشد

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نیرو نیوز،گردوغبار یکی از مهم ترین مخاطرات طبیعی در نواحی خشک و بیابانی کشور است، به طوری که هر ساله هزینه های جانی و مالی و مشکلات زیست محیطی فراوانی را برای ساکنان این نواحی در پی دارد. بنا بر بررسی های صورت گرفته، وسعت زیادی از کانون های بحرانی فرسایش بادی در جنوب  شرق ایران واقع شده اند، که حوضه جازموریان از این نظر حائز اهمیت است و سهم بالایی در تولید گردوغبار داخلی کشور را به خود اختصاص داده است.

البته باید تصریح کرد که بین طوفان گردوغبار و طوفان ماسه تفاوت است، به طوری که طوفان ماسه از ذراتی در ابعاد ماسه تشکیل شده است که در ارتفاع و وسعت کمتری رخ می دهد، درحالی که طوفان های گردوغبار عمدتا از ذرات سیلت و رس تشکیل شده و تا هزاران کیلومتر قابلیت جابجایی دارند.

در پاسخ به این که ذرات گردوغبار ازکجا می آیند، و آیا برای تثبیت آنها می توان از مالچ استفاده کرد دکتر مجتبی سلیمانی ساردو عضو هیئت علمی  علوم و مهندسی محیط زیست دانشگاه جیرفت در گفت و گو با خبرنگار ایسنا گفت: منابع مختلفی برای بروز ریزگردها در نقاطی همچون جنوب استان کرمان وجود دارد، به عنوان نمونه در شهر جیرفت به سبب وجود شرایط اقلیمی خشک و فقر پوشش گیاهی، پس از هر بارندگی، رواناب و سیلاب هایی ایجاد شده که ذرات خاک سطحی را به پایین دست می شوید و پس از طی مسافتی به سبب کاهش سرعت آب، فرایند رسوبگذاری آغاز شده و پس از مدتی با تبخیر آب، رسوبات برجا مانده در مسیر آبراهه ها، از مهم ترین منابع تولید گرد و غبار به شمار می روند، یا زمین های کشاورزی رها شده که در تابستان فاقد پوشش گیاهی می باشند، از مناطق مستعدی برای تولید گردوغبار محلی است.

این متخصص تخریب اراضی و بیابانزدایی، تصریح کرد: پلایاها یا بقایای دریاچه های قدیمی، که از ذرات ریزدانه پوشیده شده اند، از دیگر منابع اصلی تولید گردوغبار در این منطقه هستند به عنوان نمونه پلایای جازموریان با بستری پوشیده از لای و رس، یکی کانون های مهم تولید گردوغبار در منطقه است.

سلیمانی وجود تپه های ماسه ای و ارگ هایی که در حاشیه تالاب جازموریان و بویژه در نواحی جنوبی آن متمرکز شده اند، را برای ایجاد طوفان های ماسه ای مناسب دانست و بیان کرد: در حال حاضر برای حل مشکل فرسایش در بخش هایی از نواحی جازموریان، مالچ پاشی هایی صورت گرفته است که در نظر گرفتن ملاحظات اکولوژیک در این گونه طرح ها از اهمیت فراوانی برخوردار است.

این عضو هیئت علمی گروه محیط زیست دانشگاه جیرفت تصریح کرد: به طور کلی به هر ماده طبیعی و مصنوعی که بتواند یک پوشش محافظ در مقابل باد و آب بر روی سطح خاک ایجاد نماید "مالچ" گفته می شود که بر فرسایش پذیری خاک تاثیرگذار است. قریب 50 سال است که استفاده از مالچ های نفتی به منظور تثبیت ماسه های روان در کشور، مورد نظر دستگاه های متولی بوده است.

وی با بیان این مطلب که استفاده از این نوع مالچ ها، با مزایا و معایبی همراه است، خاطرنشان کرد: تصمیم گیری در خصوص کاربرد آنها به همین لحاظ دشوار شده است زیرا بعنوان نمونه بعضی مطالعات نشان داده که مالچ های نفتی تاثیرات بیشتر نگهداشت رطوبت را نسبت به خاک مالچ پاشی نشده در پی داشته اند، و تاثیرات مثبت آنها در کنترل بیابان زایی بیان شده است.

سلیمانی ادامه داد: در مطالعات جدیدتر، استفاده ترکیبی از این نوع مالچ ها همراه با عملیات بیولوژیک بر استقرار پوشش گیاهی در تپه های ماسه ای، موفقیت آمیز گزارش شده است. لذا برخلاف گزارشات مزبور، بسیاری از محققین و کارشناسان در سوء اثر مالچ های نفتی بر اکوسیستم های بیابانی و فون و فلور این مناطق اتفاق نظر داشته که علی رغم تخریب محیط زیست، از نظر اقتصادی نیز هزینه بردارند.

وی افزود: از طرفی باید در نظر داشت که مالچ نباید درجه حرارت خاک را بیش از حد افزایش دهد، زیرا که امکان جوانه زنی گیاهان و استقرار نهال ها را با مشکل مواجه می نماید، از این رو، مالچ های نفتی به سبب رنگ سیاه و جذب آفتاب، افزایش ضریب حرارتی خاک را در پی داشته، که از مهم ترین مشکلات آنها به شمار می رود

این عضو هیئت علمی دانشکده مناطبع طبیعی گروه محیط زیست دانشگاه جیرفت با بیان این مطلب که در بحث مالچ پاشی سلامت انسان ها و دام های موجود در مناطق نباید مورد آسیب قرار گیرد گفت: از جنبه آلودگی، مالچ بایستی برای سلامت انسان، دام، گیاهان و دیگر موجودات زنده بی ضرر باشد و طول عمر موثری را نیز داشته باشد، که از این حیث، مالچ های نفتی، مورد نظر بسیاری از متخصصان نبوده، زیراکه اساس مالچ نفتی انواعی از هیدروکربن های سنگین نفتی است که می تواند آلودگی خاک را به دنبال داشته باشد.

سلیمانی ادامه داد: با توجه به افزایش نگرانی ها در خصوص کاربرد مالچ های نفتی، گرایش به سمت جایگزینی و استفاده از مالچ های بیولوژیک و غیرنفتی در حال شکل گیری است، به طوری که انواع متعددی از مالچ های آلی و سلولزی، بیوپلیمری، رسی-آهکی و... پیشنهاد شده اند. به عنوان نمونه استفاده از مالچ گراول یا سنگریزه ای نتایج مثبتی را در اراضی حساس به فرسایش نشان داده است یا با استفاده از کاه و کلش و بقایای گیاهان، می توان با ایجاد موانع و افزایش زبری سطح خاک نتایج مثبتی را انتظار داشت.

وی بیان کرد: بدون شک پیش از اجرای هر پروژه مالچ پاشی، لازم است تا خصوصیات مالچ مورد نظر و تاثیرات آن بر انسان و محیط مورد بررسی قرار گیرد و اغلب پیشنهاد می شود که مالچ پاشی به همراه دیگر روش های حفاظت خاک مانند بذرپاشی و نهال کاری و یا ایجاد بادشکن ها همراه شود، چرا که نتایج مطلوب تری را در بحث حفاظت خاک در پی خواهد داشت. البته یادآور می شود که گیاهانی انتخاب شوند که از حیث محدودیت های اصلی مناطق بیابانی یعنی "خشکی" و "شوری" سازگار باشند و حتی الامکان در انتخاب آنها بر گونه های بومی هر منطقه تاکید شود، چراکه گونه های بومی در طی هزاران سال، بهترین سازگاری را با شرایط  اکولوژیک هر منطقه کسب نموده اند.

این استادیار دانشگاه جیرفت با بیان این مطلب که مسبب گردو غبارها تنها بیابان ها نیستند، افزود: بخش زیادی از گردوغبار ایجاد شده به سبب کاهش رطوبت خاک است، که این امر با خشکسالی و مصرف بی رویه منابع آب در ارتباط نزدیک است. لذا مدیریت بهینه منابع آب بویژه در بخش کشاورزی که بیشترین سهم را در مصرف آب دارد، می تواند تاثیرگذاری بالایی داشته باشد.

سلیمانی با اشاره به وجود چاهای آب در جنوب کرمان گفت: متاسفانه وجود هزاران چاه در آبخوان جازموریان و برداشت بی رویه از آنها و بیلان منفی این دشت، منطقه را از جنبه منابع آب در طبقه بحرانی بیابان زایی قرار داده که با گذر زمان، مشکلاتی نظیر کاهش پوشش گیاهی را در پی خواهد داشت که متعاقبا سبب افزایش فرسایش خاک می شود. لذا مدیریت بهینه منابع آب و توجه به الگوی کشت و راندمان آب در بخش کشاورزی، می تواند در کاهش پیامدهای بیابان زایی نقش مهمی را ایفا نماید که نیازمند توجه بیشتر متولیان امر و مدیران به اهمیت مسئله آب در تصمیم گیری هایی محلی و منطقه ای است.

 

کلید واژه :

مالچ پاشی

،

نفت

،

محیط زیست

،

هیدروکربن های سنگین

،

آلودگی خاک

ثبت نظرات
captcha
آخرین اخبار

تالاب گاو خونی زنده است

ثبت قدیمی ترین قنات زنجان در فهرست آثار ملی

هماهنگی سیستم سوخت رسانی نیروگاه شهید رجایی

تشویق کم مصرف ها

توزیع عادلانه آبحوضه آبریز زاینده رود

عرضه برق در بورس انرژی

بررسی راه های نرفته برای تامین آب

انسجام خدمات‌رسانی صنعت آب و برق در اربعین امسال

تولید نانو ژنراتورهای انعطاف‌پذیر

تلاش برای توسعه هر چه بیشتر انرژی پاک در کشور

تولید انرژی خورشیدی در مجاورت دریاچه نمک قم

سال آبی جدید

جشنواره نیرو و رسانه

پایداری شبکه آب و برق استان هرمزگان بعد از زلزله

ظرفیت سدهای خوزستان در وضعیت مناسبی قرار دارند

برق رسانی به روستاها

قدردانی از وزیر نیرو و مجموعه مدیران شرکت توانیر

عملکرد موفق نيروگاه شهيد سليمي‌ ‌نكا

توزیع ۱۰۰ هزار بسته نوشته افزار از سوی وزارت نیرو در مناطق محروم

سرمایه گذاری 5 میلیارد تومانی

بررسی نقش انسان در وقوع سیل

آب پنهان !

صرفه جویی 40 میلیاردی با حذف قبوض کاغذی

ارتباطی بین حذف قبوض کاغذی با افزایش قیمت وجود ندارد

برق بی زمین است

آب،سر از پتروشیمی هگمتانه در آورد

بعد از سیل در لرستان چه اتفاقی افتاد؟

سال آبی پر آب برای سدهای لرستان

تاکید وزیر نیرو بر تشکیل کارگروه دائمی میان وزارت نیرو و شهرداری تهران

نصب سیم محافظ بر روی خط امیدیه

تعويض سيت كنترل ولو كنارگذر فشار ضعيف نيروگاه شهيدسليمي نكا

اتصال واحد شماره 3 نیروگاه حرارتی شازند به شبکه سراسری

در تمامی استان‌های کشور نیروگاه‌های تجدیدپذیر راه‌اندازی شده است

رونمایی از اپلیکیشن مانیتورینگ ایستگاه‌های آب و هواشناسی استان هرمزگان

درگذشت دکتر احمدیان و پیام تسلیت وزیر نیرو